Kontrasty

Awangarda architektoniczna w Rumunii została wymazana z pamięci społecznej podczas lat dyktatury. Proces zapominania rozpoczął się w 1941, kiedy zawarto sojusz z nazistowskimi Niemcami, faktycznie oddając władzę nad krajem w ręce Hitlera. Położono wtedy kres kosmopolitycznej, inteligenckiej klasie powstałej po 1918.

W latach międzywojennych populacja Bukaresztu wzrosła ponad dwukrotnie. 12% stanowili Żydzi, którzy napędzali rozwój budownictwa i sztuki. Najistotniejszą postacią był Marcel Jancu, który współtworzył ruch Dada, jednocześnie będąc architektem. Jancu studiował w Szwajcarii, inni członkowie inteligencji bukaresztańskiej zaczynali we Francji i Niemczech, gdzie poznawali idee funkcjonalizmu. Rumunia otworzyła się wtedy na świat, rozwijając w sposób znaczący własną kulturę.

Przesłanki dla architektury modernistycznej w  Bukareszcie nie wynikały jednak z idei społecznych tak bardzo jak w Niemczech czy Holandii. Nowoczesna, kosmopolityczna architektura umotywowana była rozwojem postępowej klasy średniej oraz lokalizacją środków w nieruchomościach ze względu na kryzys lat 30. Środowiska żydowskie przyjęły estetykę modernistyczną jako styl międzynarodowy, podkreślając swoją odrębność i otwartość. W związku z tym plany budynków nie były funkcjonalistyczne – nadal istniał podział na salony i strefy dla służby z oddzielnymi wejściami i komunikacją.

Nowe budynki w międzywojennym Bukareszcie powstawały w oparciu o nowatorski i elastyczny plan  urbanistyczny, który dopuszczał zabudowę wysokości  24m, wyższą na narożnikach, z uskokami od określonego poziomu, zapewniającymi dobre doświetlenie sąsiadów. Wcześniej Bukareszt miał charakter bardziej wiejski, ale w odróżnieniu od innych miast w Europie, modernistyczny plan nie zakładał zbyt wielu wyburzeń w starej tkance. Ponieważ istniejące budynki były niskie, powstały duże różnice i kontrasty między nowoczesną a starą zabudową.

Miasto nie zostało znacząco zniszczone w trakcie wojny, podczas dyktatury nie burzono moderny (ale też o nią nie dbano), a dzisiaj nie ma zbyt wielu inwestycji w centrum, dlatego skrajności przestrzenne z czasów międzywojnia definiują unikalny krajobraz Bukaresztu.

Korzystałem m.in. z: Luminita Machedon, Ernie Scoffham, Romanian Modernism: The Architecture of Bucharest, 1920-1940, The MIT Press 1999.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: